Sikaflex® 292 (PDS v03.01, Sika Industry, 04/2023) là keo dán kết cấu PU 1 thành phần thixotropic, đóng rắn hơi ẩm, cho các mối nối kết cấu trên tàu thuyền chịu tải động cao. Sản phẩm bám dính xuất sắc đặc biệt trên nhôm (kể cả anodized), kim loại, sơn phủ 2C, gốm, nhựa GRP và ABS — các vật liệu phổ biến trong đóng tàu thuyền hiện đại.

Điểm khác biệt cốt lõi: Shore A 50 — cứng hơn đáng kể so với 291/291i (Shore A 40) và 591 (Shore A 45). Điều này phù hợp với mối nối dán kết cấu cần độ cứng và khả năng truyền tải. Đánh đổi: co ngót 6% cao hơn — cần tính toán trong thiết kế mối nối. PDS khuyến cáo: “Dành cho người dùng chuyên nghiệp có kinh nghiệm — phải test trên bề mặt thực tế trước khi dùng.”

✓ TÍNH NĂNG NỔI BẬT

• ▸ Bám dính kết cấu trên nhôm (kể cả anodized) — đặc biệt quan trọng trong đóng tàu nhôm
• ▸ Bền cắt lap-shear 2 MPa — đặc tính keo kết cấu, 291/591 không đo | ISO 4587
• ▸ Bền kéo 3 MPa, Shore A 50 — đủ cứng để truyền tải giữa các bộ phận kết cấu | ISO 527
• ▸ Non-sag tốt — ứng dụng trên bề mặt đứng, đầu ngược mà không chảy rơi
• ▸ Gap-filling tốt — lấp đầy khe hở không đều giữa các bề mặt kết cấu
• ▸ Có thể sơn phủ — hoàn thiện bề mặt sau khi đóng rắn
• ▸ Độ giãn dài 400% — đủ đàn hồi để hấp thụ rung động và giãn nở nhiệt | ISO 527
• ▸ IMO compliant — đáp ứng yêu cầu IMO về lan truyền lửa chậm

✓ ỨNG DỤNG KẾT CẤU PHÙ HỢP

• ▸ Dán kính cabin và cửa sổ boong tàu — mối nối kết cấu, không chỉ trám kín
• ▸ Flybridge và radar arch — dán kết cấu nhôm/GRP chịu tải động gió + sóng
• ▸ Khung cửa sổ tàu — bonding frame nhôm/thép lên thân GRP
• ▸ Nội thất cabin tàu — gắn panel, vách ngăn, tấm ốp tường hàng hải
• ▸ Mối nối kim loại – nhôm anodized — bám dính đặc biệt tốt trên bề mặt anodized
• ▸ Mối nối GRP – ABS — dán nhựa kỹ thuật trong đóng tàu thuyền nhỏ
• ▸ Cầu tàu, hạ tầng cảng — mối nối kết cấu chịu tải động môi trường biển

✗ KHÔNG KHUYẾN CÁO

• ✗ Mối nối trám kín đàn hồi thuần túy → dùng 291/291i
• ✗ Ứng dụng dưới mớn nước → Sikaflex® 591 (STP)
• ✗ Vật liệu dễ nứt ứng suất (PMMA, PC) — cần test trước
• ✗ Nhiệt độ thi công trên 35°C (dùng 292i: đến 40°C)
• ✗ Cần Wheelmark → dùng 292i
• ✗ Người dùng DIY không có kinh nghiệm
• ✗ Kháng axit/kiềm đậm đặc, dung môi hữu cơ

CHUẨN BỊ BỀ MẶT

Sạch, khô, không dầu mỡ. Tuân theo Sika Pre-treatment Chart for 1-Component Polyurethanes. Với nhôm anodized: Sika® Aktivator-205 hoặc Primer-209 D. Với kim loại: rửa Sika® Remover-208, rồi primer phù hợp.

BÔI KEO TRIANGULAR BEAD

Bơm keo dạng bead tam giác (triangular bead) — như hình 1 trong PDS. Kỹ thuật này đảm bảo độ dày đường keo đồng đều và kháng trượt khi ép. Open time: 35 phút.

LẮP GHÉP TRONG OPEN TIME

Tuyệt đối không lắp ghép sau khi skin đã hình thành. Lắp hai bề mặt trong vòng 35 phút open time. Ép nhẹ và cố định cho đến khi keo đóng rắn đủ độ bám. Kiểm tra độ dày bondline đồng đều.

HOÀN THIỆN 40′

Tooling và finishing trong skin time 40 phút. Dùng Sika® Slick làm chất hoàn thiện (khác với Tooling Agent N dùng cho 291/292i). Gỡ băng keo ngay. Tẩy chưa đóng rắn: Sika® Remover-208.

Với keo kết cấu, chất lượng chuẩn bị bề mặt quyết định 80% tuổi thọ mối dán. Phải test bám dính trên bề mặt thực tế trước khi triển khai đại trà. Co ngót 6% cần tính vào thiết kế bondline — chiều rộng mối dán phải đủ để bù co ngót mà không tạo ứng suất tập trung.

Max thi công 35°C — mùa hè TP.HCM thường >34°C. Thi công buổi sáng sớm hoặc trong điều kiện có bóng che/điều hoà. Open time rút ngắn đáng kể ở 30°C+ (có thể còn 20–25 phút) — bộ đội keo liên tục và lắp ghép ngay. Bảo quản keo lạnh (15–20°C) trong kho trước khi dùng.

Keo kết cấu Sikaflex® 292 khác gì keo trám kín 291 — khi nào phải dùng 292 thay vì 291?

292 là keo dán kết cấu (structural adhesive), 291 là keo trám kín (sealant) — hai mục đích hoàn toàn khác nhau. Dùng 292 khi cần bám dính chịu tải giữa hai bề mặt (ví dụ: dán khung nhôm vào thân GRP), vì 292 có bền cắt lap-shear 2 MPa — chỉ số mà 291 không đo. Dùng 291 khi cần mối nối đàn hồi trám kín (joint sealing) để ngăn nước, hấp thụ biến dạng, không yêu cầu bền kéo cao. Nhầm lẫn hai loại là lỗi kỹ thuật phổ biến: dùng 291 thay 292 cho mối kết cấu có thể dẫn đến bong tróc do tải trọng; dùng 292 thay 291 cho mối trám kín có thể gây nứt mối nối do co ngót 6% và độ cứng cao.

Tại sao 292 có bền kéo 3 MPa và lap-shear 2 MPa — sự khác biệt thực tế ra sao?

Bền kéo (tensile strength) đo khả năng chịu kéo vuông góc với bề mặt — áp dụng khi keo bị kéo giãn theo chiều dày. Bền cắt lap-shear đo khả năng chịu lực song song với bề mặt dán — áp dụng thực tế hơn khi hai bộ phận bị kéo trượt ngược chiều nhau (ví dụ: cánh flybridge bị gió kéo song song với mặt dán). Lap-shear 2 MPa nghĩa là cần 2 N/mm² diện tích mối dán để làm trượt mối kết cấu — với mối dán 100cm² thì cần lực >20.000 N (≈2 tấn) mới bong. Với 291 (keo trám kín), Sika không đo lap-shear vì không thiết kế cho mục đích kết cấu. Nguồn: ISO 4587 / CQP046-1.

292 và 292i có cùng bền kéo 3 MPa — vậy tại sao nên chọn 292i?

Khi so sánh bề ngang, 292 và 292i cùng bền kéo (3 MPa), cùng giãn dài (400%), cùng lap-shear (2 MPa) — tức là cùng cường độ kết cấu. Lý do ưu tiên 292i: (1) Co ngót chỉ 2% so với 6% của 292 — quan trọng với mối kết cấu cần độ chính xác kích thước; (2) Wheelmark — bắt buộc với tàu EU; (3) Không dung môi + VOC rất thấp — an toàn thi công tốt hơn; (4) Hạn SD 12 tháng so với 9 tháng của 292 — ít rủi ro hàng hỏng trong kho; (5) Max thi công 40°C so với 35°C — phù hợp hơn khí hậu Việt Nam. Trên dự án mới khởi động, 292i là lựa chọn tốt hơn gần như toàn diện. 292 vẫn phù hợp khi đã dùng trong hệ thống cũ và cần tương thích, hoặc khi Shore A 50 (cứng hơn 292i Shore A 40) là yêu cầu kỹ thuật.

PDS Sikaflex® 292 ghi “Dành cho chuyên gia” — cụ thể yêu cầu tay nghề thế nào?

PDS ghi rõ “suitable for experienced professional users only” và yêu cầu “Tests with actual substrates and conditions have to be performed ensuring adhesion and material compatibility”. Điều này có nghĩa: (1) Phải test bám dính trên bề mặt thực tế (primer + keo) trước khi dùng đại trà — không thể bỏ bước này; (2) Phải hiểu nguyên tắc thiết kế bondline (độ dày, dạng bead tam giác) để đảm bảo tải phân bố đều; (3) Phải kiểm soát được open time và skin time trong điều kiện thực tế thi công; (4) Phải biết xử lý bề mặt đặc thù (nhôm anodized cần primer khác với thép). Với kỹ sư xưởng đóng tàu có kinh nghiệm, đây là các bước thông thường. Với người mới, khuyến khích liên hệ Hoá chất PT để được đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật.

Dán nhôm anodized bằng 292 — cần lớp primer nào và quy trình ra sao?

Nhôm anodized là bề mặt thử thách nhất trong đóng tàu: lớp oxy hóa anodized rất trơ, ít bề mặt hoạt động cho bám dính. Theo Sika Pre-treatment Chart: nhôm anodized cần dùng Sika® Aktivator-205 (dùng khăn sạch không xơ, để bay hơi 10 phút) hoặc Sika® Primer-209 D (lớp mỏng, để khô 30 phút). Không được bỏ bước này với nhôm anodized — bám dính không có primer sẽ kém đáng kể và có nguy cơ bong tróc dài hạn. Đối với nhôm trần (không anodized): Sika® Remover-208 để làm sạch, rồi Aktivator-205. Test bám dính bằng cách bóc keo sau 24–48h đóng rắn — phá hủy phải xảy ra tại vật liệu (cohesive failure), không phải tại bề mặt dán (adhesive failure).

Có thể kết hợp Sikaflex® 292 (kết cấu) và Sikaflex® 291i (trám kín) trên cùng một mối nối không?

Có, và đây là thực hành phổ biến trong đóng tàu cao cấp. Ví dụ: dán khung cửa sổ nhôm vào GRP bằng 292 (structural bond), sau đó dùng 291i (hoặc 591) trám kín chu vi ngoài của mối nối để ngăn nước xâm nhập và che giấu bondline. Hai sản phẩm đều PU 1C moisture-curing, tương thích hoá học tốt. Thứ tự: bơm 292 (bondline kết cấu bên trong) → lắp ghép → sau khi đóng rắn đủ, bơm 291i/591 (sealant chu vi ngoài). Đây là hệ “dual-sealant system” — kết cấu và trám kín hai bước riêng, cho độ bền lâu dài cao nhất. Liên hệ kỹ thuật Hoá chất PT để tư vấn thiết kế mối nối cho ứng dụng cụ thể.