Sơn epoxy trong suốt và nhựa đổ khối: phân biệt, tỷ lệ trộn, cách chọn

Epoxy trong suốt là gì, vì sao có loại giữ trong lâu, có loại không

Epoxy trong suốt là hệ hai thành phần gồm nhựa epoxy (thành phần A) và chất đóng rắn gốc amin (thành phần B), được pha chế không chất độn để hỗn hợp sau đóng rắn cho ánh sáng đi qua. Độ trong lúc mới đổ chưa nói lên độ bền màu: khả năng giữ trong và hạn chế ố vàng phụ thuộc vào chất đóng rắn, phụ gia chống tia cực tím (UV) và nhất là nhiệt độ mà khối nhựa phải chịu trong lúc phản ứng.

Phản ứng giữa nhựa và chất đóng rắn là phản ứng toả nhiệt (exotherm). Khối càng dày, nhiệt sinh ra càng khó thoát, nhiệt độ bên trong càng cao và phản ứng càng chạy nhanh. Các PDS SikaBiresin® TD đều cảnh báo rằng phản ứng toả nhiệt quá mức do đổ quá dày hoặc nhiệt độ phòng cao có thể gây ố vàng, nứt hoặc bề mặt không đều (Theo PDS SikaBiresin® TD150 v01.01 08/2026 và PDS TD200/TD165 v01.01 08/2026). Vì vậy, nhựa đổ khối được thiết kế phản ứng chậm hơn hẳn nhựa phủ mỏng hoặc keo dán.

Ngoài nhóm epoxy, còn một lựa chọn trong suốt thứ ba là polyurethane (PU) đúc chân không như SikaBiresin® PX521/PX523, dùng cho chi tiết trong như pha lê đúc trong khuôn silicone. Nhóm này khác epoxy ở yêu cầu thiết bị và an toàn, sẽ trình bày riêng bên dưới. Nếu cần hiểu thêm nền tảng hoá học, xem bài epoxy 2 thành phần là gì và so sánh epoxy và polyurethane.

Phủ mỏng, đổ khối dày hay keo AB: ba nhu cầu khác nhau

Chọn sai nhóm là nguyên nhân phổ biến nhất khiến sản phẩm bị nứt, bị đục hoặc không đóng rắn. Keo AB đông vài phút không thể đổ khối; nhựa đổ khối phản ứng nhiều giờ không phù hợp để dán chi tiết cần định vị nhanh. Bảng dưới đối chiếu ba nhu cầu với nhóm sản phẩm có trên hoachatpt.com.

Phân nhóm theo mô tả ứng dụng trong PDS SikaBiresin® TD150 (v01.01 08/2026), TD150/TD151 (v01.01 07/2026), TD200/TD165 (v01.01 08/2026), PX523 (v01.01 08/2026, en_DE), TDS Loctite® EA E-05CL (11/2014), TDS 3M™ DP100 Plus Clear (V-14, 12/2025) và trang sản phẩm Henkel cho Loctite® EA 3421 (thị trường FR).

Đổ khối dày: SikaBiresin TD150, và vì sao TD151 không phải lựa chọn cho mặt bàn cứng

SikaBiresin® TD150 dùng với thành phần B riêng của nó được hãng mô tả là nhựa đúc epoxy trong suốt cao cho đổ sâu (deep pour), dùng trong nội thất, nghệ thuật và trang trí, với ưu điểm đổ một lần tới khoảng 45 mm ở 20 °C, độ nhớt thấp, tự khử bọt và chống UV tốt (Theo PDS SikaBiresin® TD150, v01.01, 08/2026, en_DE).

Khi cùng nhựa TD150 đi với chất đóng rắn SikaBiresin® TD151, hệ trở thành nhựa epoxy mềm mô phỏng nước: dùng cho bình hoa, chất lỏng màu trong chai thuỷ tinh, vật đúc trong khung plexiglass; độ cứng đo theo thang Shore A và Tg chỉ khoảng 10 °C (Theo PDS SikaBiresin® TD150/TD151, v01.01, 07/2026, en_DE). Tg (nhiệt độ chuyển thuỷ tinh) thấp nghĩa là ở nhiệt độ phòng vật liệu đã ở trạng thái mềm dẻo, vì vậy TD150/TD151 không dùng làm mặt bàn chịu lực, chịu cào xước.

Keo AB trong suốt: Loctite EA E-05CL, 3M Scotch-Weld DP100 Plus, Loctite EA 3421

Keo AB dùng để dán, không dùng để đổ. Loctite® EA E-05CL là epoxy đông nhanh, độ nhớt trung bình, hỗn hợp được hãng mô tả “Ultra Clear” (rất trong) (Theo TDS Loctite® EA E-05CL, 11/2014, GL). 3M™ Scotch-Weld™ DP100 Plus Clear là epoxy mềm dẻo, đông nhanh, tỷ lệ 1:1, “trong suốt khi đóng rắn” (Theo TDS 3M™ DP100 Plus Clear, V-14, 12/2025, US). Loctite® EA 3421 được Henkel gọi là “clear amber”: hỗn hợp màu hổ phách nhạt, đóng rắn chậm, hợp với bề mặt thô hoặc lắp ghép không khít; không nên chọn khi cần đường keo không màu (Theo trang sản phẩm Henkel Loctite® EA 3421, thị trường FR, truy cập 10/2026). Danh mục đầy đủ xem tại keo epoxy EA kết cấu Loctite; so sánh các dòng keo xem bài Loctite vs 3M Scotch-Weld vs Permabond.

Khi cần chi tiết dày, trong như pha lê: hệ PU SikaBiresin PX521 + PX523

SikaBiresin® PX521/PX523 là hệ polyurethane hai thành phần đúc chân không cho nguyên mẫu trong suốt số lượng lớn, đúc chi tiết tới 100 mm trong khuôn silicone, hãng mô tả “crystal clear”, chiết suất 1,511 (Theo PDS SikaBiresin® PX523, v01.01, 08/2026, en_DE). Đổi lại, hệ này cần buồng chân không, khuôn silicone gia nhiệt và kiểm soát độ ẩm, và thành phần A chứa isocyanate (xem mục an toàn). Đây là lựa chọn cho xưởng tạo mẫu, không phải cho người làm thủ công không có thiết bị. Xem thêm bài in 3D, tạo mẫu nhanh và đúc chân không.

Tỷ lệ trộn và chiều dày đổ tối đa mỗi lớp

Mỗi hệ có tỷ lệ trộn riêng, và tỷ lệ theo khối lượng khác tỷ lệ theo thể tích vì hai thành phần có khối lượng riêng khác nhau. Lệch tỷ lệ làm dư nhựa hoặc dư chất đóng rắn chưa phản ứng: khối nhựa có thể dính tay, mềm, đục hoặc ố nhanh hơn. Với hệ có tỷ lệ lệch xa 1:1 như TD150 (100:45), ước lượng bằng mắt gần như chắc chắn sai, nên dùng cân điện tử.

Số liệu là giá trị điển hình trong phòng thí nghiệm theo tài liệu hãng ghi ở cột Nguồn; PDS en_DE và TDS US/GL là tài liệu thị trường nước ngoài, thông số hàng giao tại Việt Nam cần đối chiếu PDS đi kèm lô hàng.

Chiều dày đổ của TD150 phụ thuộc nhiệt độ phòng

Với SikaBiresin® TD150, nhiệt độ phòng là yếu tố quyết định chiều dày đổ một lần. PDS công bố các mốc đo trên tấm thử 350 × 300 mm như sau (Theo PDS SikaBiresin® TD150, v01.01, 08/2026):

PDS khuyến nghị dùng quạt hoặc hạ nhiệt độ phòng khi khối đổ trên 4 kg và cao trên 40 mm (Theo PDS SikaBiresin® TD150, v01.01, 08/2026). Bảng chỉ có các mốc trên; PT không nội suy giá trị cho nhiệt độ ở giữa các mốc.

Cách tính lượng nhựa theo thể tích khuôn

Lượng nhựa cần = thể tích khuôn × khối lượng riêng hỗn hợp, cộng phần hao hụt bám thùng trộn và phần gỗ hút. Ví dụ với TD150: thành phần A 1,12 kg/l, thành phần B 0,98 kg/l (Theo PDS SikaBiresin® TD150, v01.01, 08/2026); trộn 100:45 theo khối lượng, khối lượng riêng hỗn hợp tính ra khoảng 1,07 kg/l. Một khuôn 10 lít cần khoảng 10,7 kg hỗn hợp, tức khoảng 7,4 kg A và 3,3 kg B, chưa tính hao hụt. (Phép tính của PT từ số liệu PDS, chỉ dùng để ước lượng)

Bọt khí, ố vàng, nứt toả nhiệt: nguyên nhân và cách tránh

Ba lỗi này có nguồn gốc khác nhau nên cách phòng cũng khác nhau. Quy trình dưới đây tổng hợp hướng dẫn trong PDS SikaBiresin® TD; giới hạn cụ thể vẫn phải theo PDS của đúng hệ đang dùng.

Theo PDS SikaBiresin® TD150 v01.01 08/2026, TD150/TD151 v01.01 07/2026 và TD200/TD165 v01.01 08/2026.

Bọt khí

Bọt đến từ hai nguồn: không khí bị cuốn vào khi khuấy, và khí thoát ra từ gỗ hoặc vật liệu xốp trong lúc nhựa đóng rắn. Nguồn thứ hai thường bị bỏ qua: bọt cứ nổi lên liên tục dù đã khử bọt kỹ là dấu hiệu gỗ chưa được phủ kín. Hệ PU PX521/PX523 khắt khe hơn: PDS yêu cầu hút chân không riêng từng thành phần 10 phút, trộn trong buồng chân không 2–3 phút, nếu trộn tay thì khuấy không quá 300 vòng/phút rồi hút chân không tới khi hết bọt (Theo PDS SikaBiresin® PX523, v01.01, 08/2026).

Ố vàng theo thời gian

Ố vàng có hai nhóm nguyên nhân: nhiệt quá mức trong lúc đóng rắn (gây ố ngay từ đầu), và tác động của UV, nhiệt trong quá trình sử dụng (ố dần). Các PDS SikaBiresin® TD ghi “chống UV tốt” nhưng không công bố số liệu định lượng về mức độ ố theo thời gian, nên PT không cam kết một thời hạn “không ố vàng” cụ thể. Với hệ PU PX521/PX523, hãng giới hạn chế độ sấy để tránh ố: tối đa 7 ngày ở 70 °C, 48 giờ ở 80 °C hoặc 16 giờ ở 100 °C (Theo PDS SikaBiresin® PX523, v01.01, 08/2026). Sản phẩm để ngoài trời, chịu nắng trực tiếp nên được hỏi kỹ trước khi chọn hệ.

Nứt, đục, cong vênh do toả nhiệt

Khi đổ quá chiều dày cho phép, nhiệt phản ứng tích tụ ở lõi khối, nhựa nóng lên nhanh, có thể bốc khói, nứt hoặc co ngót không đều gây cong vênh. Cách phòng duy nhất có căn cứ là tuân thủ chiều dày theo nhiệt độ phòng ở bảng trên, chia lớp khi cần, và đổ ngay sau khi trộn, khử bọt để hỗn hợp không tự nóng lên trong thùng. Thời gian chờ giữa hai lớp không được công bố trong các PDS PT đang tham chiếu; vui lòng liên hệ PT để kiểm tra theo PDS mới nhất trước khi đổ nhiều lớp.

Bảng chọn nhựa epoxy trong suốt theo ứng dụng

Bảng dưới gợi ý điểm xuất phát theo ứng dụng; lựa chọn cuối cùng phụ thuộc kích thước khuôn, nhiệt độ xưởng, yêu cầu cứng hay mềm và thiết bị đang có.

Điều kiện trích từ PDS/TDS đã nêu ở bảng tỷ lệ trộn. Danh mục liên quan: nhựa sản xuất composite · thương hiệu SikaBiresin.

Bài chuyên sâu về dòng TD cho river table và trang sức, kèm khuôn mềm đàn hồi UR, xem tại đàn hồi UR (khuôn mềm) & epoxy trong suốt TD. Nếu cần làm khuôn silicone để đúc chi tiết trong suốt, xem làm khuôn silicone RTV; chọn hệ epoxy SikaBiresin theo phương pháp gia công và nhiệt độ, xem bài chọn hệ nhựa epoxy SikaBiresin.

Sơn epoxy trong suốt cho sàn khác gì nhựa đổ bàn

Nếu bạn cần lớp phủ trong suốt cho sàn (sàn 3D, phủ bảo vệ sàn trang trí), đó là một hệ sơn sàn, không phải nhựa đúc. Sàn chịu mài mòn do đi lại, xe đẩy, cần chống trơn trượt và bám dính lên nền bê tông đã xử lý; các yêu cầu này không có trong PDS của nhựa đúc nghệ thuật như SikaBiresin® TD. Không dùng nhựa đổ bàn để phủ sàn.

Các bài về sàn trên site: sàn epoxy trang trí bóng gương, ánh kim và 3D, sơn epoxy là gì, và sơn epoxy ngoài trời: vì sao phấn hoá, ố vàng.

An toàn khi thao tác và bảo quản

Nhựa epoxy và chất đóng rắn có thể gây kích ứng, dị ứng da khi tiếp xúc lặp lại; đọc SDS của đúng hệ trước khi dùng, đeo găng tay chống hoá chất, kính bảo hộ và làm việc ở nơi thông gió. Các PDS SikaBiresin® TD ghi rõ sản phẩm dành cho người dùng chuyên nghiệp có kinh nghiệm và yêu cầu tham khảo SDS về vận chuyển, xử lý, thải bỏ (Theo PDS SikaBiresin® TD150, v01.01, 08/2026).

Hỏi đáp

Nhựa epoxy trong suốt đổ khối dày được bao nhiêu mỗi lần?

Tuỳ hệ và nhiệt độ phòng. Với SikaBiresin® TD150, PDS công bố khoảng 45 mm ở 20 °C, 35 mm ở 23 °C và 25 mm ở 29 °C trên tấm thử 350 × 300 mm; SikaBiresin® TD200/TD165 chỉ khoảng 10 mm trên tấm thử. (Theo PDS TD150 và TD200/TD165, v01.01, 08/2026)

Keo AB epoxy trong suốt khác nhựa đổ khối thế nào, dùng thay nhau được không?

Không dùng thay nhau được. Keo AB như Loctite® EA E-05CL có thời gian thao tác khoảng 3 phút và độ nhớt cao hơn để bám lên bề mặt dán; nhựa đổ khối như SikaBiresin® TD150 có độ nhớt thấp và thời gian thao tác nhiều giờ để đổ dày mà không nứt. Đổ keo AB thành khối dày sẽ toả nhiệt quá nhanh. Xem thêm keo 2 thành phần (keo AB): phân biệt epoxy, PU, acrylic.